داکتاپمجله سلامت و پزشکیدیابتعوارض دیابت نوع 1 چیست؟

عوارض دیابت نوع 1 چیست؟

4 Bahman 9943 بازدید
4 Bahman 139943 بازدید

دیابت نوع 1 یا وابسته به انسولین زمانی ایجاد می شود که بدن فرد بیمار توانایی تولید انسولین را از دست می دهد. انسولین هورمونی است که به قند موجود در خون کمک می کند تا به سلول ها وارد شده و تبدیل به انرژی شود.در دیابت نوع یک  این هورمون تولید نمی شود یا مقدار آن کمتر از حد مورد نیاز است. در این حالت به دلیل تجمع گلوکز در جریان خون سطح قند خون بیمار به طور مداوم بالا می رود که اگر به موقع کنترل و درمان نشود می تواند عوارض جدی به همراه داشته باشد. عوارض دیابت نوع 1 به دو دسته تحت عناوین عوارض حاد یا کوتاه مدت و عوارض مزمن یا بلند مدت تقسیم می شوند. عوارض مزمن دیابت معمولا 10 الی 15سال بعد از ابتلا به دیابت ظاهر می شوند اما عوارض حاد دیابت معمولا در زمان کمی رخ می دهند و ناشی از عدم تعادل قند خون در کوتاه مدت است.

عوارض کوتاه مدت دیابت نوع 1

عوارض حاد دیابت ناشی عدم تعادل قند خون در کوتاه مدت است. از این عوارض می توان به موارد زیر اشاره کرد:

هیپوگلیسمی 

هیپوگلیسمی یا کاهش قند خون به قند خون کمتر از 60 mg/dl می گویند. به دلیل استفاده بیش از اندازه از انسولین در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 اتفاق می افتد. یا ممکن است از انسولین مثل همیشه استفاده کنید اما از مواد غذایی به اندازه کافی استفاده نکنید که این کار منجر به افت قند خون  شود. اگر به علائم هیپوگلیسمی توجه نشود ممکن است نهایتا منجر به بیهوشی یا حتی مرگ شود.

از علائم ابتلا به هیپوگلیسمی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • احساس گرسنگی
  • سرگیجه
  • خواب آلودگی
  • عرق سرد
  • تپش قلب
  • رنگ پریدگی

مطالعه بیشتر: علائم دیابت نوع 1 چیست؟

DKA(کتواسیدوز دیابتی)

کتواسیدوز دیابتی به علت کمبود یا نبود انسولین به وجود می آید. وقتی کتواسیدوز دیابتی رخ می دهد سبب اختلالاتی در سوخت و ساز کربوهیدرات ها ، پروتئین و چربی می شود. کتواسیدوز دیابتی همچنین منجر به مشکلاتی از جمله موارد زیر در بدن می شود:

  • وقتی انسولین در بدن کم باشد یا وجود نداشته باشد قند موجود در خون جذب سلول ها نمی شود و در نتیجه قند خون بالا می رود.
  • به دلیل تکرر ادرار بدن کم آب می شود و اختلالاتی در تعادل الکتریکی(میزان یون های بدن) به وجود می آید.
  • چون سلول های بدن نمی توانند از قند موجود در خون استفاده کنند بدن شروع به تجزیه چربی های بدن به اسید چرب می کند که این کار باعث تولید اجسام کتونی میشود که اسیدی نیز هستند در نتیجه پدیده اسیدوز اتفاق می افتد.

کتواسیدوز دیابتی به چندین علت ممکن است اتفاق بیفتد مثل کاهش دوز انسولین تزریقی، فراموش کردن استفاده از انسولین، بیماری یا عفونت، علائم اولیه تشخیص داده نشده در روند درمانی بیمار

از علائم کتواسیدوز دیابتی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تکرر ادرار 
  • تشنگی شدید
  • تاری دید
  • ضعف
  • سردرد
  • نبض سریع و ضعیف
  • تهوع و استفراغ
  • درد شکمی
  • تنفس با بوی استون(بوی میوه گندیده)
  • افزایش عمق تنفس اما سختی در عمل تنفس وجود ندارد
  • تغییرات وضعیت ذهنی ممکن است از هوشیار تا کما وضعیت فرد متفاوت باشد

عوارض دیابت نوع 1

چگونه از روی آزمایش خون بفهمیم دچار کتواسیدوز دیابتی شده ایم؟

با استفاده از انجام یک سری تست های تشخیصی می توانیم بفهمیم دچار کتواسیدوز شده ایم. این تست ها شامل موارد زیر هستند:

  • سطح گلوکز خون بالاتر از mg/dl 300-800 
  • کاهش سطح بی کربنات سدیم(NaHCO3) : meq/l 0-15
  • کاهش PH : 6/8 – 7/3
  • کاهش PCO2 : mmHg 10-30 
  • سطح سدیم(Na) و پتاسیم(k) بسته به میزان آب از دست رفته ممکن است تغییر کند
  • افزایش سطح )BUN فراورده های نیتروژن اوره خون)
  • افزایش سطح هموگلوبین(Hgb)

 

HHNS(سندرم هیپراسمولار هیپرگلایسمی غیر کتونی)

به یک وضعیت خطرناک ناشی از افزایش شدید قند خون می گویند اما معمولا در بیماران با دیابت نوع 2 اتفاق می افتد. HHNS معمولا به علت بیماری یا عفونت بوجود می آید.

از نشانه های ابتلا به این عارضه می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • توهم
  • پوست گرم اما بدون عرق
  • تشنگی شدید و خشکی دهان
  • تب
  • احساس خواب آلودگی 
  • کاهش بینایی
  • ضعف یک طرفه بدن
  • حالت تهوع

عوارض بلند مدت دیابت نوع 1

عوارض بلند مدت دیابت نوع 1

عوارض مزمن دیابت معمولا ظرف مدت 10 الی 15سال پس از شروع دیابت نوع 1 شروع می شود و شامل موارد زیر است:

  • بیماری های ماکرووسکولار(عروق  بزرگ): بیماری های عروق کرونری(رگ های تغذیه کننده قلب) ، عروق محیطی و اختلال جریان خون عروق مغزی.
  • بیماری های میکرووسکولار(عروق کوچک): درگیری چشمها(رتینوپاتی) و کلیه ها(نفروپاتی).
  • بیماری های نوروپاتیک: بر روی اعصاب حرکتی خودمختار(اعصاب خودمختار برای ماهیچه هایی است که اختیار حرکت آن ها با ما نیست مثل عصب قلب و ریه) تاثیر گذاشته و در ایجاد مشکلاتی مثل ناتوانی جسمی و زخم های پا دخیل می باشد.

عوارض بیماری ماکروواسکولار و میکروواسکولار

  • بیماری ماکروواسکولار یا بیماری در اثر آسیب به عروق خونی بزرگتر شامل بیماری هایی مانند بیماری های قلبی عروقی ، سکته مغزی و کاهش جریان خون به پاها هستند.
  • بیماری میکروواسکولار یا بیماری در اثر آسیب به عروق خونی کوچکتر شامل بیماری هایی مثل آسیب به چشم ها که ممکن است منجر به نابینایی شود ، آسیب به کلیه ها و نارسایی آن ها و زخم پای دیابتی که حتی ممکن است منجر به قطعی پا شود ، است.
  • نفروپاتی یا بیماری کلیه  که می تواند باعث نارسایی کلیه و در نهایت مرگ شود. بیماران دارای نفروپاتی کلیه از اول دارای علائم نیستند اما وقتی بیماری پیشرفت کند دچار کم خونی ، خستگی و عدم تعادل الکترولیتی می شوند.اگر فرد دیابتی قندخون و فشارخون خود را کنترل کند و استفاده از پروتئین را کم کند پیشروی نارسایی کلیه به تاخیر می افتد.
  • رتینوپاتی یا بیماری چشم که علت اصلی نابینایی است در اثر آسیب به عروق خونی شبکیه چشم ایجاد می شود. این افراد معمولا دچار تاری دید می شوند. اگر معاینات چشمی را به طور منظم انجام دهید و قند خون خود را کنترل کنید از رتینوپاتی پیشگیری می کنید.
  • نوروپاتی یا بیماری عصبی که می تواند باعث از دست رفتن حس و بی میلی جنسی در مردان شود.در این افراد حس در پا کم می شود و ممکن است دچار عفونت های پا شوند. بررسی روزانه پاها و استفاده از کفش مناسب از قطع این عضو به دلیل نوروپاتی پیشگیری می کند.

دیابت نوع 1 و ازدواج(مشکلات زناشویی)

  • افراد دیابتی مانند افراد دیگر در جامعه هستند و حتی تا وقتی خودشان این موضوع را با شما در میان نگذارند ممکن است متوجه وجود این بیماری در فرد مبتلا به دیابت نوع 1 نشوید. اما این افراد محدودیت هایی دارند که ممکن است کمی از افراد عادی آن ها را متمایز کند.

به طور مثال این افراد نمی توانند از مقدار زیادی مواد غذایی شیرین مصرف کنند یا حتی در مصرف میوه ها دارای محدودیت هستند.افرادی که به دیابت نوع 1 مبتلا هستند باید از شکرهایی که مخصوص افراد دیابتی است استفاده کنند اما همه ی این ها به این معنا نیست که این افراد توانایی مصرف هیچگونه و به هیچ مقداری از شیرینی جات و میوه و...را ندارند بلکه میزان مصرف مواد قندی در بدنشان باید با میزان انسولینی که استفاده می کنند در تعادل باشد تا دچار افزایش قند خون یا افت قند خون نشوند.

  • اگر فرد دیابتی دچار افت قند خون یا افزایش قند خون شود ممکن است کمی در رفتار او تاثیر بگذارد و شما به عنوان همسر فرد باید فقط صبور باشید و از لحاظ عاطفی فرد را پشتیبانی کنید و در واقع او را درک کنید تا ازین وضعیت گذر کند.
  • شما به عنوان همسر فرد مبتلا به دیابت باید اطلاعات کافی راجع به این بیماری راه های درمان و حتی چگونگی تزریق انسولین را بدانید.
  • فرد مبتلا به دیابت نوع 1 ممکن است روزی چند بار مجبور به تزریق انسولین باشد یا گاهی اوقات دچار ضعف شود شما به عنوان کسی که می خواهید با این فرد ازدواج کنید باید ببینید می توانید با این موضوعات کنار بیایید یا خیر.
  • دیابت بر روی روابط جنسی هم اثرگذار است و بیشتر مردان را درگیر می کند و باعث می شود چند سال زودتر توانایی جنسی خود را از دست بدهند. دیابت بیشتر روی عملکرد جنسی اثر دارد تا میل جنسی و این افراد علاوه بر ناتوانی جنسی ممکن است دچار مشکلاتی مثل زود انزالی ، دیر انزالی ، برگشت انزال به عقب و ... میز شوند.

 

به دنبال دریافت مشاوره از بهترین پزشکان هستید؟

در کوتاه ترین زمان با بهترین پزشکان مشاوره بگیرید.

پیشنهاد بهترین متخصصان
دیدگاه هااینجا محل درج سوالات پزشکی نیست. به این منظور از قسمت مشاوره استفاده کنید.