داکتاپمجله سلامت و پزشکیپوست ، مو و زیباییماه گرفتگی پوست و راه های درمان آن

ماه گرفتگی پوست و راه های درمان آن

5 Bahman 99488 بازدید
5 Bahman 1399488 بازدید

ماه گرفتگی اصطلاحاً به خالهای مادرزادی، لکه های پوستی قرمز، قهوه ای، بنفش، سیاه یا آبی‌رنگی گفته میشود که معمولاً روی پوست نوزادان وجود دارد یا تا دو ماهگی ظاهر میشود و تا پایان عمر باقی خواهد ماند. این لکه ها ممکن است به مرور زمان کمرنگ تر و محو، پررنگتر، بزرگتر یا کوچکتر شوند.

استفاده از اصطلاح ماه گرفتگی تنها یک باور قدیمی و خرافی است و این لکه ها هیچ ارتباط ثابت شده ی علمی ای با ماه گرفتگی یا خورشید گرفتگی ندارند. طبق این باورهای سنتی، اگر مادر بارداری به ماه نگاه کند، لک های موسوم به ماه گرفتگی روی بدن جنین شکل می گیرد. این لکه ها عموماً خطری برای کودک شما ندارند. اما بهتر است برای اطمینان بیشتر به متخصص پوست مراجعه فرمایید. ماه گرفتگی یا لکه های مادرزادی انواع گوناگونی دارد و علت دقیق بروز چنین پدیده ای تاکنون به صورت قطعی کشف نشده است اما عوامل تاثیرگذار بر این عارضه در ادامه معرفی خواهد شد. با ما همراه باشید.

انواع ماه گرفتگی

لکه های مادرزادی در دو دسته عمده قرار میگیرند: خال های رنگدانه ای و خال های عروقی. خال‌های عروقی در بسیاری از موارد، ماه گرفتگی نامیده میشود.

در ادامه با رایج ترین لک های مادرزادی آشنا خواهید شد.

  • تکه های سالمون

 گاهی رگ های عروق خونی به رنگهای صورتی یا آبی روی پوست کودک مشاهده میشود. این لکه ها بیشتر بین چشمها، پشت گردن، روی پیشانی، روی لب یا پشت پلک ها مشاهده میشود. در بعضی از کودکان، به مرور زمان و با بزرگ شدن این لکه ها محو میشود. هیچ درمان خاصی برای این لکه ها معروف به تکه های سالمون وجود ندارد. 

ماه گرفتگی تکه های سالمون

  • بندر شراب

 این لکه در بدو تولد قرمز رنگ و مسطح است و به مرور با افزایش سن، تیره‌تر می شود و رنگ آن به ارغوانی متمایل میشود و ممکن است سطحی از پوست که توسط این لکه اشغال میشود، هر سال بزرگتر شود. این لکه به خودی خود آسیبی به سلامت کودک وارد نمی کند ولی اگر این لکه در حوالی پلک کودک باشد، ممکن است در آینده وضعیت بینایی چشمهای او را با خطر مواجه کند. لکه بندر شراب با استفاده از لیزر، پوشش پوست و پیوند پوست قابل درمان است.

ماه گرفتگی بندر شراب

  • لکه مغولی

 این گونه لکه مسطح است و بر پوست کودک برجستگی ایجاد نمیکند و محل آن اغلب روی باسن یا پشت نوزاد است. این لکه به رنگهای آبی، خاکستری، سیاه یا قهوهای و به شکل کبودی است و غالباً در نوزادانی که پوست تیره دارند ظاهر میشود. در بیشتر موارد لکه مغولی با بزرگ شدن کودک به مرور کمرنگ و در نهایت محو میشود. این لکه خطر آفرین نیست و نیاز به درمان خاصی ندارد.

ماخ گرفتگی لکه مغولی

  • لکه شیر قهوه

 این لکه به شکل بیضی و مسطح است و رنگ آن در طیف قهوه ای کمرنگ تا پررنگ است به همین دلیل به آن لکه شیر قهوه گفته میشود. لکه شیر قهوه معمولاً در قسمت پایین تنه نوزاد یعنی روی باسن، پاها و در موارد روی بالاتنه ظاهر میشود. با افزایش سن کودک، این لکه ها بزرگتر و پررنگ تر میشوند. بهتر است برای بررسی این لکه ها به پزشک مراجعه فرمایید.

ماه گرفتگی شیر قهوه

 

  • همانژیومهای توت فرنگی

 این لکه شامل رگهای خونی به هم چسبیدهای است که روی پوست سر، صورت، قسمت پشت یا روی سینه ظاهر میشوند. رنگ آن قرمز، صورتی یا بنفش است و ممکن است برجسته باشد. ممکن است نوزادی در بدو تولد این نوع لکه را نداشته باشد ولی تا زیر یک ماهگی این لکه ها بروز پیدا می کنند. تا ۱۰ سالگی این لکه ها به صورت کامل از بین میروند و فقط در برخی موارد بعد از این سن نیز باقی میماند. این لکه نیازی به درمان ندارد و تنها در صورتی که رشد آنها زیاد بود و به چشمها یا دهان رسید، باید توسط پزشک جراحی و برداشته شود.

همانژیوم توت فرنگی

  • همانژیوم‌های کاورنوس

 این مدل لکه به رنگ ارغوانی و آبی مایل به قرمز است و زیر پوست مانند یک تکه اسفنج، برآمدگی ایجاد میکند. محل بروز این لکه پشت سر و گردن است و معمولاً تا پانزده سالگی کاملا محو شده و از بین میروند. این همانژیوم کاورنوس به همراه همانژیوم توت فرنگی به صورت ترکیبی ممکن از روی پوست نوزاد ظاهر شود.

همانژیوم کاورنوس

 

  • خال مادرزادی

این گونه خال تقریبا، در همه افراد وجود دارد و بزرگی آن در افراد متفاوت است و ممکن است مسطح یا  برجسته باشد. این خالها در همه جای بدن ظاهر میشود و در بیشتر موارد بی خطر هستند و حتی نوعی زیبایی تلقی میشوند. ولی اگر یک خال مادرزادی بزرگ باشد یا به مرور رشد کند، احتمال ابتلا به نوعی سرطان پوست را افزایش میدهد.

خال مادرزادی

علت ظاهر شدن ماه گرفتگی یا لکه های مادرزادی

در ابتدای مقاله اشاره شد دلیل قطعی این لکه ها تاکنون کشف نشده است. اما دلیلی که تقریباً اکثر متخصصین بر آن اتفاق نظر دارند، وراثت و اختلالات ژنتیکی است و هیچ راه علمی برای پیشگیری از آنها وجود ندارد و هیچ عمل خاصی در دوران بارداری احتمال بروز آن را افزایش نمی دهد.

والدین ممکن است خودشان چنین لکه هایی روی پوستشان نداشته باشند ولی ژن آن اختلال را در کروموزومهای خود حمل کنند. از سوی دیگر اگر پدر و مادری چنین لکه هایی داشته باشند، لزوماً فرزندان آنها لکه مادرزادی نخواهد داشت و همه چیز به احتمالات بستگی دارد. یک تا دو درصد نوزادان چنین لکه هایی خواهند داشت و محل عمده بروز آن سر و صورت است.  

مطالعه بیشتر: راه‎های برداشتن دائمی خال

تشخیص ماه گرفتگی

پزشک متخصص پوست و مو معمولاً با مشاهده و بررسی خال یا لکه به راحتی میتواند نوع و میزان آن را تشخیص دهد. فقط در مواردی برای آگاهی از عمق خال در زیر پوست، ممکن است از محل آن لکه یا خال ام.آر.آی، سیتی اسکن، سونوگرافی یا نمونه برداری انجام شود.

آیا ماه گرفتگی درمان دارد؟

اکثر این لکه ها بی خطر بوده و نیاز به برداشتن ندارد. برخی خانواده ها ممکن است برای زیبایی ترجیح دهند لکه یا خال خاصی از پوست فرزندشان برداشته شود یا ممکن است لکهای به تشخیص پزشک، خطرناک شناسایی شود. برخی روشهای درمانی لکه های مادرزادی یا ماه گرفتگی عبارتند از:

دارودرمانی

  • کورتیکواستروئید: اگر لکه ها یا خالها با افزایش سن فرد رشد کنند، داروهای استروئیدی با دوزهای بالا به درون خال تزریق میشود یا به صورت خوراکی تزریق میشود. این دارو توان کوچک کردن خال را ندارد و فقط جلوی رشد بی رویه آن را میگیرد.
  • اینترفرون آلفا: این دارو برای خالهای عروقی  که رشدشان سلامت بینایی کودک را تحت تاثیر منفی قرار داده و به داروهای استروئیدی واکنش نشان ندادهاند، تجویز میشود. این دارو به صورت روزانه زیر پوست تزریق میشود و در نصف موارد درمان، موفق بوده است. 
  • آنتیبیوتیک: اگر خال یا لکه موجب بروز عفونت بشود، قرص آنتی بیوتیک یا  پماد آن برای استعمال خارجی تجویز میشود.

لیزردرمانی:

تنها روشی که با آن میتوان ماه گرفتگی بندر شراب را از بین ببرد، لیزر درمانی است. هر چه در لیزردرمانی در سنین پایینتر آغاز شود، نتیجه بهتری خواهد داشت. چرا که با افزایش سن و در بزرگسالی، لکه ها کهنه تر هستند و مقاومت بیشتری در برابر اشعه لیزر دارند. با توجه به شدت طول موج رنگ لکه، موج نوری مخصوص به آن تابیده میشود. قدرت اشعه لیزر موجب در هم شکستن ذرات رنگ لکه میشود و بدون ایجاد جای زخم، به مرور رنگ لکه کمرنگ شده و کاملاً محو میشود.


استفاده از روش IPL : 

برای درمان خالهای عروقی قرمز رنگ این روش نیز پیشنهاد می شود. این روش مشابه لیزر درمانی است با این تفاوت که در لیزر، فقط یک نور با  طول موج مشخص به لکه تابیده میشود.ولی در روش IPL، چندین نور با طول موج متفاوت لکه را هدف قرار می دهد.  سلولهای هدف، این نور را جذب کرده و گرم میشوند. این گرم شدن به حدی است که یکی یکی از بین میروند و رنگ پوست به مرور با انجام این فرایند روشنتر می شود. ویژگی قابل توجه روش IPL، این است که به لایه های بالایی پوست صدمه ای وارد نمیکند و مستقیماً در بخش زیرین پوست تغییراتی ایجاد میکند. برای انجام این روش، بیمار نباید مدتی قبل و بعد از قرار گرفتن تحت اشعه، در معرض نور خورشید باشد. ژل خنک کننده و پماد بی حس کننده از مراقبتهای روش IPL است.

کرایوسرجری:

این روش در کوتاهترین زمان ممکن انجام میشود و نیازی به مراقبتهای خاص قبل و بعد از آن ندارد. در این شیوه درمان، نیتروژن مایع به درون خال تزریق میشود و دمای آن را بسیار پایین میآورد و سلولها را تخریب میکند. آن سطح پوست که با نیتروژن مایع تخریب شده، ظرف شش ماه بازسازی میشود. در این روش سلولها به شدت سرد میشوند و در دمای بسیار پایین از بین میروند. 

جراحی پلاستیک: 

در برخی موارد که لکه ها به سایر روشهای درمان پاسخگو نبودهاند یا خالها در جاهایی بد و دردناک شکل گرفتهاند، جراحی پلاستیک مناسب ترین راه برای رهایی از خالها و لکه ها به نظر میرسد. این جراحی اغلب به منظور بهبود وضعیت ظاهری پوست انجام میشود.

سوالات متداول

  • دلیل بروز ماه گرفتگی چیست؟

    دلیل اصلی ماه گرفتگی به هنوز کشف نشده است ولی ژنتیک و وراثت بیشترین تاثیر را در بروز آن دارد.

  • آیا ماه گرفتگی سلامت نوزاد را به خطر می اندازد؟

    اکثر ماه گرفتگی ها در ابتدا بی خطر هستند ولی ممکن است به مرور زمان با رشد کردن، عفونت کنند یا بر بینایی نوزاد تاثیر منفی بگذارند.

  • آیا میتوان ماه گرفتگی را در بزرگسالی لیزر کرد؟

    بله ولی احتمال نتیجه دادن آن در بزرگسالی، کمتر از کودکی است.

  • فرق لیزر درمانی و روش IPL چیست؟

    در روش IPL، نورها با طول موجهای متفاوت بر لکه تابیده میشود و به لایههای رویی پوست آسیب وارد نمیک

  • آیا همهی انواع لکه های مادرزادی دائمی هستند؟

    خیر، بخش زیادی از لکه ها حداکثر تا سن بلوغ از بین میروند

به دنبال دریافت مشاوره از بهترین پزشکان هستید؟

در کوتاه ترین زمان با بهترین پزشکان مشاوره بگیرید.

پیشنهاد بهترین متخصصان
دیدگاه هااینجا محل درج سوالات پزشکی نیست. به این منظور از قسمت مشاوره استفاده کنید.