داکتاپمجله سلامت و پزشکیبررسی اثرات ریتالین و تمرینات ورزشی استقامتی بر روی تغییرات ساختاری بافت مغز در موش های صحرایی بیش فعال نر

بررسی اثرات ریتالین و تمرینات ورزشی استقامتی بر روی تغییرات ساختاری بافت مغز در موش های صحرایی بیش فعال نر

21 Shahrivar 0045 بازدید
21 Shahrivar 140045 بازدید

Evaluation of the effects of Ritalin and endurance exercise on structural changes in brain tissue in hyperactive male rats

Abstract

Objective: The aim of this study was to compare the effect of endurance training and Ritalin consumption on histopathological changes in brain tissue of male Wistar rats with attention deficit / hyperactivity disorder.

Methods: In this study, 33 rats were divided into a control group and 4 experimental groups and L-NAME was injected peritoneally for 8 weeks at 10 mg per kg for 6 days a week. Fields that tested positive for the Open Field Test were used as a sample. Balance and motor coordination tests were taken after 8 weeks of training using Beam Walking or Balance Test. The drug group was given 1 mg per kg of Ritalin orally. Rats in the training group trained 30 minutes a day and 7 days a week for 4 weeks. Open Field test was used to diagnose hyperactivity; 5-treadmill was used for endurance training.

Results: The findings of the present study show that the effect of exercise training on reducing histopathological changes in brain tissue in neonatal rats with attention deficit hyperactivity disorder is present. Therefore, it can be stated that exercise can be an alternative to the use of drugs such as methylphenidate.

Conclusion: Based on the findings of this study, the effect of exercise alone on methylphenidate consumption is greater on brain tissue changes. Although the drug has been more effective in improving some variables such as changes in gray matter, it has not reduced neuronal changes and congestion and inflammation not seen in the exercise group. Also, the results of simultaneous drug use and exercise are satisfactory.

Keywords: Brain, Histology, Ritalin, Endurance training, Hyperactivity

چکیده:

هدف: هدف از این پژوهش مقایسه تاثیر تمرین استقامتی و مصرف ریتالین بر تغییرات هیستوپاتولوژیک بافت مغز موش های صحرایی نر ویستاردارای اختلال نقص توجه/بیش فعالی بود.

روش کار: در این تحقیق  33  سر موش صحرایی به یک گروه کنترل و 4 گروه تجربی تقسیم شدند و به مدت 8 هفته ماده L-NAME بصورت صفاقی و 10 میلی گرم به ازاء هر کیلوگرم و 6 روز در هفته تزریق گردید و در نهایت موش های صحرایی که به آزمون Open Field Test جواب مثبت دادند بعنوان نمونه استفاده شدند. آزمون تعادل و هماهنگی حرکتی بعد از 8 هفته تمرین با استفاده از Beam Walking or Balance Test گرفته شدند. به گروه دارویی 1 میلی گرم به ازاء یک کیلوگرم ریتالین به صورت خوراکی داده شد. موش های صحرایی گروه تمرین 30 دقیقه در روز و 7 روز در هفته برای مدت 4 هفته به تمرین پرداختند. از آزمون Open Field جهت تشخیص بیش­فعالی، از تردمیل 5 بانده جهت تمرینات استقامتی استفاده شد.

نتایج: یافته‌های مطالعه حاضر نشان می دهد که اثرتمرینات ورزشی بر کاهش تغییرات هیستوپاتولوژیک بافت مغز درموش هایصحرایی نژادویستار دارای اختلال نقص توجه و بیش فعالی وجود دارد. بنابراین می توان بیان نمود که تمرینات ورزشی می تواند جایگزینی به جای کاربرد دارویی از جمله متیل فنیدات باشد.

نتیجه گیری: بر اساس یافته های این مطالعه اثر تمرینات ورزشی به تنهایی نسبت به مصرف متیل فنیدات به تنهایی بر تغییرات بافت مغز بیشتر می باشد. هرچند دارو در بهبود برخی متغیرها مثل تغییرات ماده خاکستری موثرتر بوده است اما تغییرات نورونی و پرخونی و التهاب که در گروه تمرین ورزشی دیده نمی شود را کاهش نداده است. همچنین نتایج حاصل از مصرف همزمان دارو و انجام تمرین رضایت بخش می باشد.

کلمات کلیدی:مغز، بافت شناسی،ریتالین، تمرینات استقامتی، بیش فعالی

مقدمه

اختلال پرتحرکی همراه با کمبود توجه از شایعترین اختلال های روانی کودکان ست که مشکلات فردی، خانوادگی و اجتماعی فراوانی را به وجود می آورد. نزدیک به یک سوم تا نیمی از بیماران مراجعه کننده به درمانگاههای روان پزشکی کودکان را مبتلایان به این اختلال تشکیل می دهند. تا آنجا که گروهی از نویسندگان آن را یکی از شایع ترین علل ارجاع به پزشک خانواده، پزشک کودکان، متخصص مغز و اعصاب و درمانگاههای روانپزشکی کودکان می دانند. در حیطه اختلال ADHD عوامل خطرساز شامل ویژگیهای زیست شناختی، روانشناختی، رفتاری و محیطی است. کودکی که حداقل6 علامت از9 معیار علامتی بی توجهی یا 6 علامت از 9 معیار علامتی بیش فعالی- تکانشگری را در حداقل دو محیط (منزل، مدرسه یا سایر محیط ها) از خود نشان دهد، مشکوک به این اختلال برآورد می شود.

در تحقیقی در ایالات متحده شیوع ADHD  بین 2 تا 18 درصد گزارش شد. مطالعات جدیدتر در مناطق مختلف جهان شیوع های متفاوتی را در هر منطقه گزارش کرده اند و میزان بروز این اختلال در پسرها نسبت به دخترها 2 به 1 تا 5 به 1 و در پسران اول خانواده شایعتر است. اغلب کودکان و نوجوانان مبتلا به ADHD نسبت به همسالان خود از خدمات بهداشتی- روانی بیشتری استفاده می کنند و بیشتر به سمت رفتارهای تهدید کننده سلامت نظیر سیگار کشیدن، اعتیاد به مواد مخدر و الکل خواهند رفت. اختلال ADHD از سن کودکی به بزرگسالی انتقال می یابد. با افزایش سن، احتمال بروز یا پیشرفت اختلال های عاطفی- رفتاری و نیز افت تحصیلی و مشکلات مدرسه افزایش می یابد (16). این اختلال در صورت درمان در %70 موارد بهبود قابل ملاحظه ای را در کارکرد فردی و اجتماعی و نیز کاهش علایم و نشانه های بیماری به همراه خواهد داشت ولی در صورت تداوم علایم می تواند عواقب جبران ناپذیری را به دنبال داشته باشد

اولین، مؤثرترین و بی خطرترین درمان دارو برای ADHD داروهای محرک سیستم عصبی مرکزی یا سمپاتومیمتیک ها هستند و متیل فنیدیت (ریتالین) یکی از معروف ترین داروهای محرک سیستم اعصاب مرکزی می باشد که به این منظور استفاده می شود.

ریتالین (متیل فنیدیت) اولین انتخاب دارویی برای درمان اختلال نقص توجه بیش فعالی است. ریتالین جزو بیشترین مصرف داروهای روان­گردان است. تولید این دارو از 8/2 تن در سال 1990 به 38 تن در سال 2006 رسید؛ که این افزایش تنها به علت ارتباطش با اختلال نقص توجه بیش فعالی نبود بلکه اساسا به علت شدت عمومیت آن درباره مصرف دارو بود (1). تشخیص اختلال نقص توجه بیش فعالی به صورت بالینی است و ارزیابی آن عینی نیست که تشخیص اختلال نقص توجه بیش فعالی را تایید کند (2, 3). این مسئله باعث می شود که در تشخیص اختلال نقص توجه بیش فعالی اغراق شود و منجر به افزایش میزان تجویز شود (2, 4) اثرات ریتالین برای اختلال نقص توجه بیش فعالی کودکان 6 سال به بالا، نوجوانان و بزگسالان  نشان داده شده است، اما برای استفاده در کودکان زیر 6 سال تایید نشده است که مصرف آن رو به افزایش است. ریتالین هنگام مصرف خوراکی به طور کامل و به سرعت جذب می شودو به آسانی از سد خونی مغزی عبور می کند(5). این دارو در ابتدا توسط کبد متابولیزه می­شود که باعث تولید اسید ریتالین می­شود که از طریق کلیه دفع می شود. 

 نیمه عمر ریتالین حدود 2 ساعت پس از جذب و نیمه عمر متابولیت آن حدود 7 ساعت است. فارماکوکینتیک ریتالین در کودکاناساسا همانند بزرگسالان است و چرخه زیستی آن مشابه آنچه در موش و میمون دیده می شود است(5). اگرچه ریتالین رخ رضایت­مند و سالمی دارد (6, 7) ولی عوارض جانبی ناگهانی مانند سردرد، کاهش اشتها، کاهش وزن، بی­خوابی، درد شکم و تاخیر در رشد را دارد. در اسنفاده مزمن از دارو آثار دیگری مانند وابستگی، تحریک پذیری در بیماران مبتلا به اختلال نقص توجه بیش فعالی، کاهش بیش­فعالی، حالت تهوع، تپش قلب، افزایش اضطراب، سوء استفاده از دارو و خطرات قلبی عروقی ممکن است رخ دهد(7). مرگ و میر ناشی از سوء استفاده از ریتالین نیز گزارش شده است(8-10). در یک مورد فرد بالغ جوان، مصرف بیش از حد داروهای تزریقی این دارو در نارسایی های متعدد، عوارض سیستماتیک عصبی مرکزی، کبدی، کلیوی، پانکراس، ریه و سیستم عصبی مرکزی همراه بوده است. 

بنابراین یکی از نگرانی هایی که برای والدین کودکان بیش فعال وجود دارد ایجاد عوارض نامطلوب در بدن به دنبال مصرف بلند مدت این دارو می باشد. از طرفی نتایج پژوهش­ها بیانگر آثار مفید فعالیت ورزشی منظم در کاهش و پیشگیری بیماری­های مرتبط با استرس اکسیداتیو همانند سرطان، بیماری­های قلب-عروقی، دیابت و غیره است (11). اگرفعالیت ورزشی  به خوبی انجام شود به تغییرات آشکاری در بافت­ها و دستگاه­های بدن می­انجامد که آن نیز خود به بهبود عملکرد در ورزش خواهد انجامید. بنابراین تمرین ورزشی منظم استقامت، قدرت، سرعت، انعطاف و هماهنگی را بیشتر کرده و بدن ورزشکار را از توسعه­ای هماهنگ برخوردار می­سازد لذا فعالیت­های ورزشی می تواند در کاهش اثرات ریتالین در بچه ها موثر عمل نماید. 

روش کار

در این تحقیقرت­ها پس از انتقال در باکس هایی مخصوص که قبلا با محلول ساولن شستشو داده شده بود قرار داده شدند. قبل از گروهبندی درهر باکس 4 موش نگهداری می­شده و از غذای پلیت مخصوص موش برای تغذیه آنها استفاده گردید. ضمناً در جریان پژوهش موش‌ها از 12 ساعت روشنایی و 12 ساعت تاریکی بهرمند بوده و در درجه حرارت محیطی بین 20 تا 24 درجه سانتی گراد قرار داشته‌اند.روش تحقیق در این پژوهش از نوع تجربی بود. طرح تحقیق از نوع پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. طرح تحقیق این پژوهش به شرح زیر می‌باشد.

1)               گروه کنترل سالم

2)               گروه القاء بیش فعالی بدون مداخله

3)               گروه القاء بیش فعالی + متیل فنیدیت

4)               گروه القاء بیش فعالی + تمرین استقامتی

5)               گروه القاء بیش فعالی + متیل فنیدیت+ تمرین استقامتی

 

در این تحقیق  از 33 سر رت نژاد ویستار با وزن 180 تا 220 گرم که به طور تصادفی به (یک گروه کنترل: 5 سر رت و 4 گروه تجربی: 28 سر رت) تقسیم شدند و به مدت 8 هفته ماده L-NAME ( القاء کننده فشار خون) بصورت صفاقی و 10 میلی گرم به ازاء هر کیلوگرم و 6 روز در هفته تزریق گردید و در نهایت رت هایی که به آزمون Open Field Test جواب مثبت دادند بعنوان نمونه استفاده شدند. حیوانات از چند روز قبل از شروع آزمایش در آزمایشگاه حیوانات دانشگاه آزاد اسلامی واحد شاهرود در شرایط تغذیه ای، دمایی و نوری یکسانی قرار گرفتند. یک هفته قبل از القای بیش فعالی، اندازه گیری فشار خون سیستولی آغاز شد. بدین منظور حیوان در یک قفس ویژه مقید کردن قرار گرفت و برای کم کردن اثر محرک های خارجی روی قفس حیوان با یک پارچه پوشانده شد. جهت بررسی بیش فعالی  از اندازه گیری شبه هورمون نیترواکساید(NO) و آنزیم مبدل آنژوتانسین 1( ACE) استفاده شد.

 رت های با وزن 20 تا 220 گرم و بیش فعالی  بالا با 10 تا 12 هفته سن که به علائم اصلی ADHD از قبیل بیش فعالی، تکانش گری و کم توجهی با استفاده از آزمون Open Field Test پاسخ دادند به عنوان نمونه تحقیق انتخاب شدند. رت ها در درجه حرارت بین 18 تا 22 درجه سانتیگراد و دوره های شبانه روزی 19 تا 7 صبح در تاریکی و 7 صبح تا 19 شب در روشنایی نگهداری شدند. رت ها پس از یک دوره رژیم غذایی که منجر به پرفشارخونی و علائم بیش فعال و کمبود توجه شد به گروههای دارویی، تمرین تردمیل، کنترل، بیش فعال و ترکیب دارو و تمرین تردمیل تقسیم شدند. آزمون تعادل و هماهنگی حرکتی بعد از 8 هفته تمرین با استفاده از Beam Walking or Balance Test گرفته شدند. به گروه دارویی 1 میلی گرم ریتالین به ازاء کیلوگرم وزن بدن به صورت خوراکی داده شد. رت های گروه تمرین 30 دقیقه در روز و 7 روز در هفته برای مدت 4 هفته به تمرین پرداختند.

تردمیل مورد استفاده 5 بانده بودکه برای بار اول 5 سر رت برای بار دوم 2 سر رت در آن جهت تمرین قرار داده شد. برنامه تمرینی رت ها 30 دقیقه در هر روز، برای مدت 49 روز به تمرین دویدن پرداخته شد. بار تمرینی برای گروههای تمرین پس از آشناسازی 5 روزه در هفته اول و دوم 20 متر بر دقیقه، هفته سوم و چهارم 25 متر بر دقیقه و هفته پنجم تا هفتم 30 متر بر دقیقه بود. 

 

Open Field یک جعبه مربعی شکل روباز به ابعاد 45×68×68 که از جنس پلگسی گلاس و با قاعدۀ مشکی رنگ بود محیط آزمون را تشکیل می دهد. هر رت قبل از ورود به دستگاه به مدت یک دقیقه به منشور سازگاری با محیط جدید درون جعبه مربعی شکل دیگری و شبیه به محیط آزمون و سپس به مدت 5 دقیقه در دستگاه Open Field قرار گرفت و دوربین مجهز به اشعه مادون قرمز که در قسمت بالا و به فاصله 5/2 متر از جعبه قرار گرفته حرکات حیوان را ردیابی کرد و شاخص های گوناگونی از جمله کل مسافت طی شده، حداکثر مسافت حرکت در یک مرتبه و مدت زمان حرکت را ثبت و به کامپیوتر منتقل نمود.

در انتهای کل دوره آزمایش به منظور نمونه گیری بافتی، موش های صحرایی توسط کلروفوم در ظروف دسیکاتور قربانی شدند و نمونه گیری بافتی انجام شد.

1-ابتدا تمامی موش ها شب قبل از آخرین بیهوشی به مدت 10 ساعت ناشتا بودند به دو دلیل:

1)   وزن خالص موش ها بدون غذا را داشته باشیم

2)   سیستم گوارش برای نمونه گیری خالی باشد

2-جهت بیهوش کردن در دسیکاتور حاوی پنبه آغشته به کلروفرم قرار داده شدند. دسیکاتور وسیله ای قابلمه مانند از جنس فلز یا شیشه (پیرکس) که هوا قادر به نفوذ به آن نیست و برای نگه داشتن مواد شیمیایی که به رطوبت حساسند و همچنین خشک کردن مواد مختلف مثل خاک توسط خلا و یا جلوگیری از نفوذ اضافه رطوبت به وسیله سلیکاژل کاربرد دارد. 

دارای دو قسمت است: قسمت پایین آن محل قرار دادن ماده نم گیر است که معمولا حاوی مواد جاذب الرطوبه ای مانند اسیدسولفوریک غلیظ، سلیکاژل، فسفر پنتاکسید و کلسیم کلراید انیدر (بی آب) استفاده می شود. قسمت بالای آن محل قرار دادن ماده ای است که به منظور خشک کردن در دسیکاتور قرار داده می شود. قسمت بالای آن به وسیله صفحه مشبکی از قسمت پایین جدا می شود.

در قسمت پایه دسیکاتور مقداری عامل خشک کننده شیمیایی می ریزند. سیلیکاژل، کلرید سدیم بی آب، سولفات کلسیم و پرکلرات منیزیم از انواع عوامل خشک کننده مورد استفاده در دسیکاتور می باشند. این مواد پس از جذب رطوبت، تغییر رنگ داده و غیر فعال می شود.  

3- سپس موش ها مجدد وزن کشی شدند

4-در  این مرحله موش ها جهت نمونه برداری روی تخته جراحی فیکس شدند

5-سپس با تیغ جراحی، ناحیه جعبه مغزی آن ها برش داده شد و ساختار مغزتوسط قیچی و پنس جدا و توسط ترازوی دیجیتالی وزن گردید. 

6-سپس نمونه های جدا شده از تمامی موش های صحرایی، بلافاصله درون ظروف حاوی محلول فرمالین 10/0 جهت ثبوت بافت قرار داده شده و پس از 24 ساعت محلول فرمالین تعویض گردید.

7-سپس نمونه های اخذ شده جهت تهیه مقاطع هیستولوژیک به آزمایشگاه بافت شناسی تهران ارسال گردید.

8- پس از آماده سازی، مقاطع تهیه شده به لحاظ متغیرهایی که به طور معمول و قرار دادی جهت بررسی روند تغییرات هیستوپاتولوژیکی بافت مخچه مطالعه می شوند، به کمک میکروسکوپ نوری مورد ارزیابی بافت شناختی قرار گرفتند

 نتایج

گروه كنترل سالم 


در نمونه های گروه کنترل سالم، بافت مغز و لایه های خاکستری و سفید کاملا منظم با مشخصات سالم و سلولهای طبیعی قابل رویت می باشد (شکل 4-1). ماده خاکستری و لایه سطحی آن که لایه مولکولار نامیده می شود، دارای سلول های کمتر و رشته های عصبی بیشتری بوده و مشخصات آن کاملا نرمال است. لایه های مختلف موجود در ناحیه ماده خاکستری، منظم و با تعداد سلول های طبیعی دیده می شوند. مشخصات نورون های هرمی(فلش سفید) و سلولهای نوروگلی(فلش زرد) کاملا طبیعی بوده و هسته و سیتوپلاسم آنها شکل و شمای طبیعی دارند. سلول های میکروگلیا با هسته تیره و کشیده همراه با پراکندگی و تعداد مناسب دیده می شوند(فلش سیاه). عروق خونی و ساختار سد خونی مغزی(فلش قرمز)  با ظاهر طبیعی قابل رویت است. ناحیه نوروپیل نیز با مشخصات نرمال مشاهده می گردد(فلش آبی).

                    


شکل1- فتوميكروگراف تهيه شده ازمغز موش صحرايي گروه كنترل سالم.(رنگ آميزي هماتوکسیلین و ائوزین×400)

 

گروه فشار خونی


در نمونه های گروه فشار خونی بافت مغز در مقایسه با گروه کنترل دارای اندکی بی نظمی و ازهمگسیختگی همراه با کاهش جمعیت سلولی می باشد (شکل 4-2). نورونها(فلش سفید) و سلولهای نوروگلی(فلش زرد) دارای اندازه های طبیعی و تعداد مناسب هستند اما در برخی نواحی از تعداد آنها کاسته شده و سیتوپلاسم تیره ای را نشان می دهند. سلول های میکروگلی(فلش سیاه) کمتر از تعداد طبیعی مشاهده می شود. مقداری پرخونی و احتباس عروقی(فلش قرمز) در بافت مغز وجود دارد. ناحیه نوروپیل نیز با مشخصات نرمال مشاهده می گردد(فلش آبی).

شکل2- فتوميكروگراف تهيه شده ازمغز موش صحرايي گروه فشار خونی.(رنگ آميزي هماتوکسیلین و ائوزین×400)

گروه ADHD
در نمونه های گروه اختلال بیش فعالی بافت مغز در مقایسه با گروه کنترل اندکی از تغییرات قابل رویت را نشان می دهد (شکل 4-3). گرچه ماده خاکستری، ماده سفید و سایر لایه ها مولکولار با سلول ها و ساختار مورفولوژیک طبیعی دیده می شوند لیکن در مشخصات نورون ها(فلش سفید) وضوح وجود ندارد و تیرگی سیتوپلاسم و دیده نشدن اغلب هسته ها، مشاهده می گردد. سلول های میکروگلی نیز با تعداد اندک و کاهش اندازه وجود دارند(فلش سیاه). همچنین عروق خونی(فلش قرمز) دارای اندکی تجمع و احتباس می باشد. مشخصات سلولهای نوروگلی(فلش 

شکل3- فتوميكروگراف تهيه شده ازمغز موش صحرايي گروهADHD .(رنگ آميزي هماتوکسیلین و ائوزین×400)

گروه ورزشی
در نمونه های گروه ورزشی بافت مغز همانند سایر گروه کنترل بوده و تغییر خاصی را نشان نمی دهد و تنها اندکی ازهمگسیختگی در ماده خاکستری وجود دارد (شکل 4-4). لایه های ماده خاکستری و ماده سفید کاملا طبیعی دیده می شوند. همچنین ویژگی های مربوط به نورون های هرمی(فلش سفید) کاملا نرمال و سالم می باشد. سلولهای نوروگلی(فلش زرد) و میکروگلی(فلش سیاه) با ویژگی های طبیعی و هسته و سیتوپلاسم نرمال وجود دارند. در ناحیه نوروپیل نیز تعداد و تجمع اجسام سلولی و رشته ها طبیعی می باشد(فلش آبی).

 

شکل4- فتوميكروگراف تهيه شده ازمغز موش صحرايي گروه ورزش.(رنگ آميزي هماتوکسیلین و ائوزین×400)

گروه متیل فنیدات
در نمونه های گروه متیل فنیدات بافت مغز با مشخصات طبیعی همراه با اندکی بی نظمی دیده می شود. ماده خاکستری و لایه های آن و ماده سفید و مشخصات مورفولوژیک آنها طبیعی می باشد (شکل 4-5). نورون ها(فلش سفید) با مشخصات کاملا نرمال و سالم دیده می شود اما از تعداد طبیعی در برخی نواحی کاسته شده است. تعداد و مشخصات سلول های نوروگلی(فلش زرد) طبیعی بوده اما تعداد سلول های میکروگلی(فلش سیاه) کاهش دارند. عروق خونی(فلش قرمز) همراه با اندکی تجمع خون دیده می شوند. مشخصات ناحیه نوروپیل به لحاظ تعداد و تجمع جسم سلولی نرمال است(فلش آبی).

 

شکل5- فتوميكروگراف تهيه شده ازمغز موش صحرايي گروه متیل فنیدات.(رنگ آميزي هماتوکسیلین و ائوزین×400)

گروه ورزش و متیل فنیدات
در نمونه های گروه ورزش و متیل فنیدات بافت مغز در مقایسه با گروه کنترل شباهت زیادی داشته و نیز در مقایسه با گروه های قبلی اندکی متفاوت است. نورون های هرمی شکل(فلش سفید) کاملا واضح و مشخصات طبیعی دارند (شکل 4-6). سلولهای نوروگلی(فلش زرد) با مشخصات سلولی و هسته و سیتوپلاسم منظم و تعداد و پراکندگی طبیعی دیده می شوند. سلول های میکروگلی نیز با تعداد بیشتر اما با مشخصات نرمال رویت می شوند. مقدار اندکی پرخونی نیز در بافت قابل رویت است(فلش قرمز). تغییری در ناحیه نوروپیل نیز وجود ندارد(فلش آبی).

 

شکل6- فتوميكروگراف تهيه شده ازمغز موش صحرايي گروه ورزش و متیل فنیدات.(رنگ آميزي هماتوکسیلین و ائوزین×400)

بحث :

مطالعات گذشته و در حال انجام حاکی از تاثیرات تمرین های ورزشی هوازی بر روی ساختار بافت مغز دارد .مطالعه شادمهری و همکاران در سال  1397 با عنوانهماهنگی حرکتی و تغییرات ساختاری بافت هیپوکامپ در پاسخ به هشت هفته تمرین هوازی و مصرف ریتالین در موش‌های صحرایی بیش فعال شده نشان می دهد که اختلال نقص توجه/بیش فعالیموجب آسیب به ساختار بافت هیپوکامپشده و تمرینات ورزشی هوازی به همراه مصرف ریتالین می ­تواند آسیب ساختار هیپوکامپ را بهبود بخشد 1,2)).می توان بیان نمود که نتایج مطالعه مذکور با نتایج مطالعه حاضر به لحاظ اثربخشیتمرینات ورزشی بر کاهش تغییرات هیستوپاتولوژیک بافت مغز درموش هایصحراییدارای اختلال نقص توجه و بیش فعالی، کاملا همخوانی داشته و نتایج ما را تایید می نماید.

در مطالعه دیگر شادمهری و همکاران در سال 1398 با عنوان تأثیر هشت هفته تمرین هوازی و ریتالین بر عامل نوروتروفیک مشتق از مغز در هایپوکامپموشهای صحرایی بیشفعال که نشان داد تمرین هوازی به همراه مصرف ریتالین می تواند سطحBDNF هایپوکامپ در موش­های بیش‌فعال ‌را افزایش و آثار مخرب آنرا کاهش دهد(3). لذا نتایج این مطالعه با مطالعه حاضر به جهت اینکه اثرتمرینات ورزشی بر کاهش تغییراتبافت مغز درموش هایصحرایی نژادویستار دارای اختلال نقص توجه و بیش فعالی مشهود است همخوانی داشته اما به لحاظ روش که اندازه گیری ژن بوده است متفاوت می باشد.

نتایج تحقیق یحیایی و همکاران در سال 1397 با عنوان تأثیرات ناشی از مصرف استروئید آنابولیک بولدنون همراه با هشت هفته تمرین هوازی بر تغییرات هیستوپاتولوژیک بافت مخچه موش های صحرایی نر نژاد ویستارنشان داد که تمرین ورزشی هوازی به مدت 8 هفته تا حدود زیادی اثر داروی بولدنون بر بافت مخچه موش های صحرایی را کاهش می دهد(63). لذا نتایج این مطالعه با مطالعه حاضر به جهت اینکه اثرتمرینات ورزشی بر کاهش تغییراتبافت مغز وجود دارد همخوانی داشته اما به لحاظ دارویی و روش مطالعه متفاوت است.

نتایج تحقیق حاضر با نتایج تحقیق جمشیدی و همکاران در1395 همخوان است بطوریکه در مطالعه مذکور با عنوان مطالعه تغییرات هیستومتریک، هیستوپاتولوژیک و عملکرد بیوشیمیایی کبد در موش سوری نژاد Balb/c تیمار شده با متیل فنیدیت نشان داده شده که ﺗﺠﻮﻳﺰ متیل فنیدیت در ﻏﻠﻈﺖ­ﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻒ ﺳﺒﺐ آسیب های متعدد کبدی شده و نیز میزان تغییرات آنزیم­های مرتبط با عملکرد بیوشیمیایی کبد در گرو ه­های تجربی، افزایش معنی­داری دارد و لذا توصیه شده در بیماران کبدی، از تجویز داروی فوق صرف نظرگردد(4). 

در تحقیق لوئیزا و همکاران در سال 2015 با عنوان بررسی ایمنی متیل فنیدات با تمرکز بر جنبه هایمسمومیت کلیوی نشان داده شد که بعد از تزریق متیل فنیدات، به طور قابل ملاحظه ای کاهش جریان ادرار، سرعت فیلتراسیون گلومرولی و درصد حمل و نقل سدیملوله ای کاهش مییابد. اما متیل فنیدات در در هیستوپاتولوژیک کلیه، تغییراتی را ایجاد نمی‌کند(5) و لذا با نتایج مطالعه حاضر مشابهت ندارد. 

نتایج تحقیق لطفی و همکاران در سال 1395 با عنوان بررسی اثرات مت‌آمفتامین بر تکوین بیضه در موش‌های صحرایی نابالغ نشان داد که مصرف مکرر متآمفتامین ها حتی در دوزهای پایین از طریق اثر بر محور هیپوفیزی گنادی و عوامل مختلف دخیل در اسپرماتوژنز،سبب ایجاد اختلال در روند اسپرماتوژنز شده که ممکن است سبب کاهش باروری نیز گردد(6). لذا نتایج این مطالعه به لحاظ اثرات مخرب آمفتامین با نتایج مطالعه مذکور همسان می باشد اما به لحاظ نوع بافت مورد بررسی متفاوت است.

مطالعه رامسامی و همکاران در سال 2014 با موضوع اینکه استفادهمزمنازمتیلفنیداتبا نارساییبیضههمراهخواهد بود نیز نشان داد که استفاده از متیل فنیدیت هم سبب تاخیر در بلوغ و همچنین سبب نارسایی بیضه خواهد شد (7). همچنین مطالعه مونتگنینی و همکاران نیز در سال 2014 نشان داد که افزایش میزان دوز متیل فنیدات سبب تغییرات بافت بیضه و کاهش حجم آن می گردد (8). که نتایج این دو مطالعه قبل به لحاظ اثرات مخرب متیل فنیدات بر بافت با نتایج مطالعه ما همسویی داشته اما به لحاظ نوع بافت بررسی شده تفاوت دارد.

همچنین نتایج تحقیق حاضر با نتایج Kim و همکاران در سال 2011 که نشان دادند ورزش تردمیل و متیل فنیدات باعث بهبود علائم نقص توجه/ بیش فعالی از طریق تقویت سنتز دوپامین و بیان فاکتور نوروتروفیک مشتق از مغز در موشهای صحرایی فشارخون بالا می شود همخوانی دارد (9). 

Choو همکاران در سال 2014 نشان دادند کهورزشباتقویتبیاندوپامینD2درمغزعلائم ناشی از ADHDراکاهش میدهد  که مطابق با تحقیق حاضر است به طوریکه بر اساس یافته های مطالعه حاضر اثر تمرینات ورزشی به تنهایی نسبت به مصرف متیل فنیدات به تنهایی بر تغییرات بافت مغز بیشتر می باشد (10).

بر اساس مطالعات Bahcelioglu و همکاران در سال 2009 که نشان دادند که متیل فنیدات باعث تخریب عصبی و تغییرات ساختاری دیواره مویرگی میشود و افزایش دوز ریتالین باعث تحریک هیپرتروفی آستروسیتها میشود و این نتیجه تغییرات دژنراتیو در ناحیه قشر جلوی مغز به دلیل تجویز متیل فنیدیت با دوز بالا بوده است. مطالعه حاضر نیز حاکی از اثرات تا حدی نامطلوب ریتالین بر پرخونی و التهاب بافت مغز می باشد که می توان با ورزش اثرات را بهبود بخشید(11).

یافته‌های مطالعه حاضر نشان می دهد که اثرتمرینات ورزشی بر کاهش تغییرات هیستوپاتولوژیک بافت مغز درموش های صحرایی نژادویستار دارای اختلال نقص توجه و بیش فعالی وجود دارد. بنابراین می توان بیان نمود که تمرینات ورزشی می تواند جایگزینی به جای کاربرد دارویی از جمله متیل فنیدات باشد. بر اساس یافته های این مطالعه اثر تمرینات ورزشی به تنهایی نسبت به مصرف متیل فنیدات به تنهایی بر تغییرات بافت مغز بیشتر می باشد. هرچند دارو در بهبود برخی متغیرها مثل تغییرات ماده خاکستری موثرتر بوده است اما تغییرات نورونی و پرخونی و التهاب که در گروه تمرین ورزشی دیده نمی شود را کاهش نداده است. همچنین نتایج حاصل از مصرف همزمان دارو و انجام تمرین رضایت بخش می باشد.

 

References

1 .Yahyaei B, Khojasteh L, Saeedmehr M. The effects of ketamine on balance behavior and histology changes of cerebellum in short- and long- term anesthesia in rats. Journal OfNeyshabur University Of Medical Sciences. 2018;6(1):53-69 .eng.

2 .AbbassiDaloii A. The effect of eight weeks of aerobic training and Ritalin on hippocampus Brain-derived neurotrophic factor in hyperactive rats. Complementary Medicine Journal of faculty of Nursing & Midwifery. 2019;9(1):3626-39.

3 .Shadmehri S, Ahmadi M, Abbassi-Daloii A, Ziaolhagh SJ, Yahyaei B. Motor coordination and structural changes of hippocampus tissue in response to eight weeks of aerobic training and Ritalin consumption in hyperactive rats. Feyz Journal of Kashan University of Medical Sciences. 2018;22(5):458-68.

4 .JamshidiTari N, Fazelipoor S, LooieMonfared A, Tootian Z. Study of histometric and histopathologic changes and biochemical functioning of liver in mice Balb/C treated with methylphenidate. Medical Science Journal of Islamic Azad Univesity-Tehran Medical Branch. 2016;26(3):135-41.

5 .Salviano LHMS, Linhares MI, de Lima KA, de Souza AG, Lima DB, Jorge ARC, et al. Study of the safety of methylphenidate: Focus on nephrotoxicity aspects. Life sciences. 2015;141:137-42.

6 .Lotfi M, Nouri A, Karimi A, Pilehvarian A. The effects of methamphetamine on the development of the testes in immature male rats. SSU_Journals. 2016;24(3):222-31.

7 .Ramasamy R, Dadhich P, Dhingra A, Lipshultz L. Case Report: Testicular failure possibly associated with chronic use of methylphenidate. F1000Research. 2014;3.

8 .Montagnini BG, Silva LS, dos Santos AH, Anselmo-Franci JA, Fernandes GSA, MesquitaSdFP, et al. Effects of repeated administration of methylphenidate on reproductive parameters in male rats. 

9 .Kim H, Heo H-I, Kim D-H, Ko I-G, Lee S-S, Kim S-E, et al. Treadmill exercise and methylphenidate ameliorate symptoms of attention deficit/hyperactivity disorder through enhancing dopamine synthesis and brain-derived neurotrophic factor expression in spontaneous hypertensive rats. Neuroscience letters. 2011;504(1):35-9.

10 . Cho HS, Baek DJ, Baek SS. Effect of exercise on hyperactivity, impulsivity and dopamine D2 receptor expression in the substantia nigra and striatum of spontaneous hypertensive rats. Journal of exercise nutrition & biochemistry. 2014;18(4):379.

 

 

به دنبال دریافت مشاوره از بهترین پزشکان هستید؟

در کوتاه ترین زمان با بهترین پزشکان مشاوره بگیرید.

پیشنهاد بهترین متخصصان
دیدگاه هااینجا محل درج سوالات پزشکی نیست. به این منظور از قسمت مشاوره استفاده کنید.