داکتاپ
داکتاپمجله سلامت و پزشکیدیابتجنسیت جنین می تواند بر دیابت بارداری تاثیر بگذارد؟

جنسیت جنین می تواند بر دیابت بارداری تاثیر بگذارد؟

۴ بهمن ۹۹42 بازدید
۴ بهمن ۹۹42 بازدید

 

دیابت بارداری نوعی از دیابت است که به علت افزایش قند خون مادران در دوران بارداری ظاهر می شود. این بیماری معمولا به دلیل تغییرات هورمونی مادر و در سه ماه دوم و سوم بارداری ایجاد می شود. دیابت در دوران بارداری شامل دو نوع است. دیابت آشکار که قبل از بارداری در مادر وجود داشته و دیابت حاملگی که در زمان بارداری ایجاد می شود. 

به طور کلی غلظت قند خون در مادر در دوران بارداری کاهش پیدا می کند اما سطح آن پس از وعده های غذایی برای مدت بیشتری بالا باقی می ماند که علت این امر، مقاومت بدن نسبت به انسولین است. انسولین هورمونی است که باعث می شود سلول ها بتوانند از قند موجود در خون استفاده و تولید انرژی کنند. اگر انسولین کم باشد یا سلول ها به آن مقاوم باشند قند در خون باقی می ماند و سطح قند خون فرد بالا می رود.

بدن اکثر خانم های باردار با افزایش تولید انسولین، مقاومت سلول ها به انسولین را جبران می کنند ولی در افراد مبتلا به دیابت بارداری این اتفاق نمی افتد. افزایش هورمون های استروژن و پروژسترون در حاملگی باعث افزایش انسولین در مادران باردار شده و ممکن است ترشح انسولین از پانکراس 2 تا 3 برابر افزایش پیدا کند.


تحقیقات نشان داده که مشکلات و ناهنجاری هایی متابولیکی در دوران بارداری باعث می شوند که مادر مستعد ابتلا به دیابت نوع 1 شود که احتمال این ناهنجاری ها و تغییرات متابولیکی با وجود جنین پسر بیشتر هم می شود.

همچنین بخوانید: دیابت در بارداری چیست؟

تاثیر جنسیت جنین بر هورمون ها

میزان هورمون ها در طی دوران بارداری متفاوت است. هورمون HCG یا همان گنادوتروپین جفتی انسان از هورمون هایی است که زمان حاملگی توسط جفت تولید می شود که تخمک را بعد از اینکه در رحم لانه گیری کرد تغذیه می کند. این هورمون اولین بار در خون 11 روز بعد از لقاح و در ادرار 12 الی 14 روز بعد از لقاح دیده می شود.

HCG همان هورمونی است که مسئول پدیدار شدن خط دوم بر روی بیبی چک(آزمون حاملگی) است. میزان این هورمون زمانی که جنسیت جنین دختر باشد در طول دوران بارداری بیشتر است. افزایش HCG در اوایل بارداری باعث بوجود آمدن علائمی مثل تهوع و استفراغ در مادران باردار می شود.

مقدار استروژن خون مادر ربطی به جنسیت جنین ندارد هرچند در مادران بارداری که جنینشان دختر است مقدار این هورمون در مایع آمنیوتیک(مایع درون کیسه ی آمنیوتیک داخل رحم خانم باردار) در اوایل سه ماهه دوم بیشتر است.

تاثیر جنسیت جنین بر قند خون


اگر جنین پسر باشد سلول های پانکراس مادر باردار نسبت به زمانی که جنین دختر است مقدار بیشتری انسولین ترشح می کند. مادرانی که چاق هستند یا دارای قند خون بالا می باشند در واقع در مرز ابتلا به دیابت قرار دارند و احتمال دیابت بارداری در آنها بیشتر است.

طبق تحقیقاتی که صورت گرفته است ریسک ابتلا به دیابت بارداری در مادران با جنین پسر هستند بیشتر است و در مادرانی که دارای جنین دختر هستند احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 بعد از دوران حاملگی وجود دارد.

مطالعه بیشتر: درمان دیابت بارداری با انسولین

تاثیر جنسیت پسر و دختر در ابتلا به دیابت بارداری

در ابتلا به دیابت بارداری عوامل زیادی تاثیر گذار هستند مثل سن بالای 30سال ، چاقی ، سابقه خانوادگی ابتلا به دیابت، نژاد و... که برای بررسی تاثیر جنسیت جنین بر دیابت بارداری باید در نظر گرفته شود لذا تشخیض این امر کاری بسیار دشوار است و به قطعیت نمی توان در این مورد نظر داد اما طی تحقیقات در زنانی که جنسیت جنینشان پسر است 4% احتمال ابتلا به دیابت بارداری وجود دارد. اما آن چیزی که واضح است این است که جنسیت جنین اثرات قابل توجهی بر سوخت و ساز گلوکز(قند) در مادران باردار می گذارد.

تاثیرات دیابت بارداری بر نوزاد

 

  • اگر دیابت بارداری کنترل نشود ممکن است حتی منجر به سقط جنین نیز شود.
  • ناهنجاری های شدید در جنین مادران مبتلا به دیابت 3 برابر است و شایع ترین این عارضه ها ناهنجاری های قلبی ، تناسلی ، ادراری و اسکلتی است که علت این ها عدم کنترل قند خون در ابتدای بارداری است.
  • احتمال زایمان زودرس در مادران مبتلا به دیابت بیشتر است و چون در مادرانی که جنینشان پسر است دیابت بارداری شایع تر است در نتیجه احتمال زایمان زودرس نیز بیشتر است.
  • سندرم(RDS) در نوزادان دیابتیک بیشتر است این سندرم  که به سندرم زجر تنفسی نوزادان نیز معروف است یا اختلال ریوی تهدید کننده زندگی است و ناشی از کمبود سورفاکتانت است. سورفاکتانت موادی در سطح داخلی ریه است که باعث تسهیل باز شدن ریه هنگام تنفس می شود. در مادران مبتلا به دیابت، افزایش انسولین و افزایش گلوکز(قند)در بدن باعث کاهش تولید سورفاکتانت شده و در نتیجه منجر به مشکل تنفسی در نوزاد می شود.
  • افزایش قند خون مادر ممکن است منجر به اختلالات متابولیکی مانند هیپوگلیسمی یا همان کمبود گلوکز(قند) در بدن نوزاد شود. دلیل این اتفاق این است که افزایش قند خون مادر باعث عبور مقدار زیادی قند از جفت به جنین می شود ولی انسولین مادر از جفت عبور نمی کند. جنین تولید انسولین را زیاد می کند و بعد از بدنیا آمدن جنین نوزاد همچنان تولید انسولین زیاد دارد اما چون دیگر به جفت وصل نیست قند زیاد در دسترس ندارد و همین امر باعث کاهش قند خون نوزاد می شود.
  • از دیگر اختلالات متابولیکی در نوزاد می توان به هایپوکلسمی یا زیاد بودن کلسیم اشاره کرد.
  • در مادران دیابتی قند بیش از حد در اختیار جنین قرار می گیرد همین امر باعث می شود جنین رشد بیش از حد داشته باشد و به اصطلاح مبتلا به ماکروزومی شود.

 

دیدگاه ها