0
داکتاپمجله سلامت و پزشکیتیروئید کم کار چه خطراتی دارد؟

تیروئید کم کار چه خطراتی دارد؟

13 Esfand 99335 بازدید
13 Esfand 1399335 بازدید

 

تیروئید کم‌کار چه خطراتی دارد؟

تیروئید بزرگ‌ترین غده درون ریز بدن است که از دو قسمت به هم متصل تشکیل شده (لب راست کمی بزرگ‌تر است) و در قسمت جلویی و پایین گردن میان حنجره و تراشه (نای) قرار دارد. تیروئید با ترشح هورمون‌های T3، T4 و کلسی‌تونین و تاثیر بر ارگان‌هایی مانند قلب، عضلات، پوست و مو، حنجره، دستگاه تولید مثل و همچنین نقشی که در سوخت و ساز سلول‌ها (متابولیسم) و رشد جسمی و عصبی (بخصوص در کودکان)، کنترل دما و وزن بدن دارد، شاید بتوان گفت از مهم‌ترین غدد درون ریز بدن به شمار می آید که اختلال در عملکرد آن (کم‌کاری و پرکاری) طیف گستره‌ای از ارگان ها را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

دلیل کم‌کاری تیروئید

هنگامی که تیروئید کمتر از حد نرمال هورمون‌های تیروئیدی ترشح کند کم کاری تیروئید ایجاد می شود که با افزایش ترشح TSH توسط هیپوفیز همراه است. کم کاری تیروئید می تواند به علت‌های گوناگونی مانند عوامل وراثتی، بارداری، داروهای ضد پرکاری تیروئید مانند متی‌مازول و پروپیل تیواوراسیل، تیروئیدکتومی (جراحی برداشتن بخشی از تیروئید) و اختلال در عملکرد هیپوفیز (مانند تومور، ضربه به سر، سکته مغزی) ایجاد شود اما شایع‌ترین دلیل کم‌کاری تیروئید، نوعی بیماری خود ایمنی به نام تیروئیدیت هاشیموتو می باشد که در آن بدن به اشتباه علیه سلول‌های خودی آنتی‌بادی تولید کرده و باعث حمله سلول‌های ایمنی به آن‌ها می شود.

 

تیروئید کم‌کار چه خطراتی دارد؟


خوشبختانه کم‌کاری تیروئید بیشتر افرادی که به آن مبتلا هستند از نوع خفیف است و علائم تهدید کننده‌ای ندارد اما باید حتما مورد توجه و درمان قرار گیرد. علائم رایج این اختلال شامل موارد زیر است:

  •  افزایش ضربان قلب 
  • افزایش وزن علیرغم کاهش اشتها
  • خستگی
  • شکننده شدن موها و ناخن‌ها
  • خشن شدن صدا
  • عدم تحمل سرما
  • کاهش تعریق و خشک شدن دست‌ها میباشد.

در افرادی که به نوع حادتر مبتلا هستند، و یا افرادی که به کم‌کار بودن تیروئید خود بی‌توجه هستند، پیشرفتکم کاری تیروئید می تواند عوارض جدی را برایشان به همراه داشته باشد.

 

عوارض تیروئید کم کار

 

سیستم اندوکرینی (غدد درون‌ریز)


اختلال در میزان ترشح هورمون‌های تیروئیدی، متابولیسم بسیاری از سلول‌ها را مختل میکند و بر عضلات قلب، ریه، گوارش و ایجاد خستگی در عضلات اثرات قابل توجهی می گذارد. کم‌کاری تیروئید باعث میشود تا هیپوفیز به صورت مداوم TSH آزاد کند و سطح این هورمون را افزایش دهد تا باعث تحریک تیروئید به افزایش فعالیت شود. هنگامی که به مدت طولانی هیپوفیز هورمون TSH بیش از حد نرمال ترشح کند می تواند باعث بزرگ شدن غده تیروئید و ایجاد گواتر شود.

سیستم قلب و عروق و گردش خون

سوخت و ساز تمامی سلول‌های بدن وابسته به گردش خون و اکسیژن رسانی می باشد. از آنجایی که هورمون‌های تیروئیدی نقش اساسی در متابولیسم سلول‌ها و ارگان‌ها دارند، کاهش این هورمون‌ها باعث ضعیف شدن عضله قلب و کاهش قدرت انقباض آن می شود و ضربان قلب کاهش میابد. در نتیجه این کاهش خون رسانی می تواند باعث افزایش فشار خون، مشکلات تنفسی و کاهش قدرت انقباض دیگر عضلات شود. همچنین سطح کلسترول خون افزایش یافته و باعث افزایش فشار خون میشود.

دستگاه تنفسی

کاهش هورمون‌های تیروئیدی باعث ضعیف شدن بافت ریه‌ها و عضلات تنفسی می شود. در این شرایط فرد ممکن است دائما احساس تنگی نفس داشته باشد و به سختی تنفس کند. گاه ممکن است این حالت را هنگام ورزش کردن و یا حتی در خواب احساس کنند.

دستگاه گوارش

با کاهش قدرت انقباض عضلات صاف معده و روده، غذا به آهستگی هضم میشود. این کاهش فعالیت روده و معده باعث یبوست و مدفوع‌های سخت، نفخ، بی‌اشتهایی، افزایش وزن و سوزش سر دل میشود.

سیستم عصبی

هورمون‌های تیروئیدی علاوه بر نقش مهمشان در متابولیسم، در رشد و انتقال پیام عصبی نیز تاثیر مهم دارند. در صورت کمبود هورمون‌های تیروئیدی اختلالی به نام نوروپاتی (آسیب عصبی) محیطی ایجاد می شود که در انتقال پیام عصبی در مغز و نخاع اختلال ایجاد میشود. در نتیجه فرد علائمی مانند بی‌حسی، گزگز شدن، درد و یا سوزش در قسمت‌های مختلف بدن را حس میکند.

دستگاه تناسلی

چرخه قاعدگی در زنان مبتلا به کم‌کاری تیروئید از تاثیرات منفی آن نیز مانند دیگر قسمت‌ها در امان نیست و تغییراتی را خواهد داشت. کاهش هورمون‌های تیروئیدی باعث بهم زدن نظم چرخه قاعدگی می شود. قاعدگی نامنظم، قطع شدن پریود به مدت طولانی و منوراژی (خونریزی شدید و زیاد) از علائم آن هستند.

عوارض روانی

همان گونه که پرکاری تیروئید باعث پرخاشگری و عصبانیت فرد می شود، کم‌کاری تیروئید فرد را دچار افسردگی و غم میکند و به سمت منزوی شدن پیش می رود. همچنین با کم کاری تیروئید تمرکز، یادگیری و به یادسپاری فرد نیزکاهش می یابد.

میگزدم (Myxedema)

میگزدم زمانی ایجاد می شود که کم‌کاری تیروئید فرد در مراحل اولیه تشخیص داده نشود و یا فرد نسبت به درمان آن بی‌توجه باشد و باعث پیشرفت علائم کم‌کاری تیروئید می شود. به عبارت دیگر، میگزدم اصطلاحی است که برای کم‌کاری شدید تیروئید به کار می رود.

کم‌کاری تیروئید و بارداری

جنین تا سه ماهه اول بارداری توانایی ترشح هورمون‌های تیروئیدی را ندارد و از هورمون‌های مادر استفاده میکند. اختلالات تیروئید (پرکاری یا کم‌کاری) قبل یا هنگام بارداری درصورتی که درمان نشوند عوارض جدی را برای جنین و مادر به همراه خواهد داشت. زایمان زودرس، پره اکلامپسی (فشار خون بالا همراه پروتئینوری و ورم)، سقط جنین، نارس بودن جنین، اختلال در رشد جسمی جنین و نقص در سیستم عصبی او از عوارض خطرناک کم‌کاری تیروئید مادر می باشد.

 

کم کاری تیروئید

مطاله بیشتر: تیروئید پرکار چیست؟

آیا تیروئید کم‌کار ارثی است؟


همه افراد با توجه به دلایل ذکر شده در معرض ابتلا به تیروئید کم‌کار می باشند اما در این میان برخی افراد احتمال ابتلای بیشتری دارند:

  • زنان شیوع ابتلای بالاتری نسبت به مردان دارند
  • سالمندان و افراد بالای 60 سال
  • افرادی که بیماری‌های خود ایمنی و یا نقص سیستم ایمنی دارند
  • سابقه ابتلا به تیروئید کم‌کار در اعضای خانواده (درجه یک)

درمان تیروئید کم‌‎کار

ساده‌ترین و رایج‌ترین روش درمانی که به کار گرفته می شود استفاده از قرص لووتیروکسین می باشد. دوز تجویز شده لووتیروکسین و همچنین میزان سطح هورمون‌های تیروئیدی بعد از مصرف بررسی می شود تا دارو را به میزان کافی مصرف شده و باعث پرکاری تیروئید نشود.

 

به دنبال دریافت مشاوره از بهترین پزشکان هستید؟

در کوتاه ترین زمان با بهترین پزشکان مشاوره بگیرید.

پیشنهاد بهترین متخصصان
دیدگاه هااینجا محل درج سوالات پزشکی نیست. به این منظور از قسمت مشاوره استفاده کنید.