داکتاپمجله سلامت و پزشکیمغز و اعصابسندرم گیلن باره را با ام اس اشتباه نگیرید

سندرم گیلن باره را با ام اس اشتباه نگیرید

21 Aabaan 99518 بازدید
21 Aabaan 1399518 بازدید

 

ام‌اس یا گرفتگی بافت‌های گوناگون و سندروم گلین ‌باره هر دو بیماری‌های سیستم خود ایمنی بدن هستند که در آن‌ها غلاف محافظتی میلین عصب‌ها توسط سیستم خودایمنی بدن مورد حمله قرار می‌گیرد. اگرچه هم ام‌اس و هم سندروم گیلن باره به سیستم عصبی بدن حمله می‎کنند و به آن آسیب ‌می‌رسانند اما نوع حمله و قسمتی از سیستم عصبی که مورد حمله قرار می‎گیرد در آن‎ها متفاوت است و در نتیجه روش درمان هم باید متفاوت باشد. همچنین ام‌اس به عنوان یک بیماری اغلب تا آخر عمر با انسان می‎ماند و حمله‎ های متعدد دارد اما سندروم گیلن باره بعد از حمله ابتدایی دیگر تکرار نمی‎شود.

هر دو بیماری به عنوان التهاب تخریب‌کننده بافت میلین که پوشش فیبری عصب‌ها هستند، در نظر گرفته می‎شوند اما انواع متفاوتی از میلین را تخریب می‎کنند. دلیل به‌وجود آمدن ام‌اس و سندرم گیلن ‌باره نا‌شناخته است و اگرچه راه‌های درمانی برای آن‌ها وجود دارد اما راه‌حلی برای بهبودی کامل از هر کدام از این بیماری‌ها موجود نیست.

تفاوت بین ام‌اس و سندروم گیلن باره در این است که ام‌اس به مغز  و طناب نخاعی حمله می‎کند و بر روی عملکرد آن‌ها تاثیر می‎گذارد که سیستم عصبی مرکزی بدن است. بافت‌های آسیب دیده در سراسر مغز پخش ‌می‎شوند و بر روی عصب بینایی تاثیر می‌گذارند و در نهایت به تضعیف بینایی منجر می‎شوند.

سندروم گیلن باره اما نتیجه حمله سلول‌های مجاور ریشه عصب‌های پیرامونی به سیستم عصبی پیرامونی است. تفاوت ام ‎اس و سندروم گیلن باره در سلول‎هایی است که میلین‎ ها رو شکل می‎دهند و اساسا سلول‎های موجود در سیستم عصبی مرکزی و سیستم عصبی پیرامونی متفاوت هستند.

سندروم گلین باره

ام ‎اس بیماری به عصب‎هایی که به مغز سیگنال می‎فرستند هجوم می‌برد. این بیماری به میلین‌ که تعریف ساده آن بافت چربی‌ای است که از عصب‎ها محافظت می‏کند، آسیب می‎رساند. متاسفانه هر آسیبی به عصب‌ها غیر قابل بازگشت است. از آن‌جایی که سیستم عصبی مورد حمله قرار گرفته، عملکردهای مهمی مانند حرکت کردن و دیدن دچار اختلال می‎شوند.

نشانه های سندروم گلین باره

در سندروم گیلن باره سیستم ایمنی بدن به عصب‎های سیستم عصبی پیرامونی حمله‎ ور شده و به ضعف، خواب رفتن اندام‎ها و گزگز کردن آن‌ها و در بعضی از موارد فلج شدن، منتهی می‎شود. شروع سندروم گیلن باره بسیار ناگهانی و شوکه کننده است و با تخریب سریع بافت‌های میلین و اختلال درسیستم عصبی در اولین ساعت‌ها یا روزهای مبتلا شدن اتفاق‌ می‌افتد.
 

چه کسانی مبتلا می‎شوند؟

ام‌اس در بین 40 تا 100 نفر از هر 100 هزار نفر در سفیدپوستان رایج است و تنها یک‌دهم مبتلایان ژاپنی هستند. در مجموع کسانی که در آمریکای شمالی یا اروپا زندگی می‎کنند نسبت به ساکنین آسیا، آمریکای جنوبی و آفریقا بیشتر در معرض بیماری‌های سیستم خود ایمنی بدن هستند.

ام‎ اس در بین کودکان زیر 10 سال رایج نیست و بیشتر در میان افراد بین سنین 20 تا 55 سال مشاهده می‎شود و مبتلایان بالای 50 سال معمولا از نوع پیشرفته‌تری از بیماری ام ‎اس رنج می‎برند. زن‌ها اغلب بیشتر از مردها مبتلا می‎شوند. خطر پیشرفت بیماری‎ ام‎ اس وقتی افزایش می‎یابد که بیمار از قبل به یک بیماری خودایمنی دیگر یا بیماری عفونی ویروس اپشتین-بار  نیز مبتلا باشد.

اما در مقایسه با ام ‎اس گیلن باره بسیار نادر‎تر است. طبق مطالعات انستیتو ملی بیماری‎های سیستم عصبی در آمریکا تنها 1 نفر از هر 100 هزار نفر به این بیماری مبتلا می‎شوند. سندروم گلین باره می‎تواند افراد از هر سنی را مبتلا کرده در بین زنان و مردان به یک‌اندازه رایج است. البته افراد بالای 50 سال بیشتر در معرض این بیماری هستند.

در برنامه واکسیناسیون آنفولانزای خوکی در سال 1976 در آمریکا، شبهاتی پیرامون تاثیر واکسن آنفولانزا در تشدید احتمال ابتلا به سندروم گیلن باره، پدید آمد. از آن تاریخ تاکنون اطلاعات گوناگونی در رابطه با این مساله انجام شده و ارتباط بین واکسن آنفولانزا با سندروم گیلن باره بررسی شده اما در بیشتر این تحقیقات هیچ مدرک محکمی در تایید این ادعا یافت نشده است. تنها در دو مورد از این تحقیقات این احتمال در نظر گرفته شده که از بین هر 1 میلیون نفری که واکسینه شده‎اند ممکن است 1 نفر بیشتر در معرض ابتلا به سندروم گیلن باره باشد.


ام ‎اس و سندروم گیلن باره چگونه پیشرفت می‎کنند و چه نشانه‌هایی دارند؟

نشانه‌ها و عارضه‎ های بیماری ام‎ اس به‎ تدریج ظاهر شده یا گسترش پیدا کرده و ناگهان ناپدید می‎شوند که همین مساله تشخیص دادن دلیل به‎ وجود آمدن این بیماری را دشوار می‎کند. التهاب عصب بینایی یا اختلال در گفتار، راه رفتن و حافظه معمولا اولین علائم این بیماری هستند. همچنین بیماران ممکن است مشکلاتی در روده، مثانه یا عملکرد جنسی را گزارش دهند.
چهار نوع بیماری ام‎اس وجود دارد: عود و بهبود، عودکننده-پیش‌رونده، پیش‌رونده اولیه، پیش‌رونده ثانویه. ام‌اس نوع اول یا عود و بهبود رایج‎ ترین نوع این بیماری است که در آن برای سال‌ها و به‌طور پیش‌بینی نشده‌ای نشانه‌ها تهاجمی شده و گسترش پیدا کرده و گاهی ناگهان متوقف شده و به مرور زمان وضعیت بیمار بدتر و بدتر می‌شود.
مقدمه سندروم گیلن باره معمولا یک عفونت ویروسی یا باکتریایی و شروعش اغلب ناگهانی و جدی است. بیشترین نشانه‌های اولیه رایج گیلن باره، ضعف در ماهیچه‌های دست و پا و بعضا سیستم تنفسی است که بر روی توانایی نفس کشیدن تاثیر می‎گذارد. استفاده از ونتیلاتور یا دستگاه تنفس مصنوعی در اولین مرحله از این بیماری ممکن است نیاز شود.
معمولا حمله بیماری در روزها یا هفته‎ های ابتدایی تثبیت پیدا می‎ کند و بعد وضعیت فرد بیمار به ‎تدریج بهتر می‎ شود.
حدود 30 درصد از مبتلایان به سندروم گیلن باره بعد از 3 سال از شروع بیماری هنوز احساس ضعف می‎ کنند. حدود 3 درصد از بیماران ممکن است از عود کردن ضعف ماهیچه‎ ها و گزگز کردن و خواب رفتن اندام‎ها بعد از گذشت سال ها از حمله ابتدایی بیماری رنج ببرند.
در نتیجه بسیار مهم است که تفاوت‌های علائم ام‌اس و سندروم گیلن باره را بدانیم و همچنین به این امر آگاه باشیم که نشانه‌ها بسیار به مرحله بیماری بستگی دارند.


برخی از نشانه‌های اولیه ام‌اس

  • تاری و دوبینی

  • عدم تمرکز

  • گیجی

  • از دست دادن تعادل

  • ضعف، خواب رفتن و گزگز کردن اندام‎ها

  • با پیشرفت ام ‎اس نشانه‌های بیشتری آشکار می‎شوند مانند اختلالات گفتاری

  • خواب‌آلودگی یا خستگی

  • لرزش در اندام‌ها

  • مشکلات مثانه

  • احساس نشستن بر روی سوزن یا پونز


برخی از نشانه‎ های سندروم گیلن باره

  • ضعف در ماهیچه‎ های پا

  • دشواری راه رفتن

  • دشواری حرکت دادن چشم‌ها یا صورت

  • دشواری حرف زدن، جویدن و بلعیدن

  • عدم کنترل مثانه

  • مشکلات تنفسی

  • ضربان قلب بالا

  • فلج شدن


درمان 

درمان‌های ام‌اس نوع عود کننده و بهبود بیشتر در تسریع بهبودی بعد از حمله ‎های بیماری و آهسته‎ تر کردن پیشرفت آن موثر هستند. هیچ درمان تایید شده توسط سازمان جهانی بهداشت برای ام‌اس نوع پیش‌رونده اولیه وجود ندارد. درمان حمله ‎های ام‎ اس ممکن است شامل پلاسمافرزیس یا تزریق استروئید باشد.
چندین داروی خوراکی مثل (فینگولیمود ، دی متیل فومارات ، تریفلونومید ،  سیپونیمود) و یا تزریقی مثل (اکرلی زومب ،ناتالیزومب ، المتوزومب ،میتوکسانترون)  برای تعدیل پیشرفت ام‎ اس نوع عود و بهبود وجود دارد. داروی دالفامپریدین برای تسریع در راه رفتن بکار می رود.
درمان‎های تکمیلی نظیر فیزیوتراپی یا همچنین شل کردن ماهیچه‎ ها با روش‎هایی مانند یوگا، مدیتیشن و ماساژ و دارو هایی مثل باکلوفن و تیزانیدین ممکن است به‎ عنوان روشهای جایگزین برای درمان استفاده شوند.
درمان اصلی برای سندروم گیلن باره پلاسمافرزیس و درمان دوز بالای ایمنوگلوبین است. تصور می‎شود که پلاسمافرزیس به از بین بردن آنتی‎ بادی‎ ها  و دیگر نشانه‌های آسیب سیستم ایمنی در خون، کمک می‎ کند.
ایمنوگلوبین اما میزان پروتئین سلول‎های ایمنی را افزایش می‎دهد تا از حمله توسط ارگانیسم‎های مزاحم و مداخله‎ گر جلوگیری کند.
علاوه بر این چون در زمان حمله حاد سندروم گیلن ‎باره ممکن است به استفاده از ونتیلاتور (دستگاه تنفس مصنوعی) یا دیگر ابزار و وسایل پزشکی نیاز باشد، معمولا بیماران بستری می‎ شوند.

 

سوالات متداول

  • ام‌اس و سندروم گیلن باره چه نوع بیماری‎هایی هستند؟

    هر دو از بیماری‌های سیستم خودایمنی بدن به‌شمار می‎ روند.

  • ام‎اس و سندروم گیلن‎ باره چه شباهت‎هایی دارند؟

    علاوه بر اینکه هر دو از بیماری‎های سیستم خودایمنی بدن بوده هر دو به میلین‎های سیستم عصبی بدن حمله کرده و آسیب ‌می‌رسانند و در علائم بیماری هم با یکدیگر شباهت‎ هایی دارند.

  • تفاوت ام‎اس و سندروم گیلن باره در چیست؟

    به قسمت‎های مختلفی از سیستم عصبی حمله کرده و علائم‎شان نیز با یکدیگر متفاوت است. همچنین ام‎اس بیماری‎ای بوده که در دفعات مختلف در طول عمر به بیمار حمله می‎کند؛ اما سندروم گیلن باره معمولا یک حمله ابتدایی بسیار سخت داشته که عوارضش بعضا تا سال‎ها باقی می‎مانند.

به دنبال دریافت مشاوره از بهترین پزشکان هستید؟

در کوتاه ترین زمان با بهترین پزشکان مشاوره بگیرید.

پیشنهاد بهترین متخصصان
دیدگاه هااینجا محل درج سوالات پزشکی نیست. به این منظور از قسمت مشاوره استفاده کنید.