داکتاپمجله سلامت و پزشکیمغز و اعصابعلت سرگیجه چیست؟

علت سرگیجه چیست؟

24 Aabaan 99123 بازدید
24 Aabaan 1399123 بازدید

 

علت سرگیجه چیست؟

شاید نزدیکترین تجربه همه انسانها به سرگیجه، زمانی باشد که ناگهان از جایشان بلند میشوند و  برای چند ثانیه چشمانشان سیاهی میرود و تعادل خود را از دست میدهند. البته این تنها حالت سرگیجه نیست و ممکن است به دلایل متنوعی دچار سرگیجه شویم. خیلی کم پیش می‌آید که سرگیجه برای فرد تهدید کننده باشد و سلامت زندگی او را تهدید کند.

اینکه سرگیجه را چطور درمان کنیم به طور قطع بستگی به منشاء ایجاد آن دارد. در ادامه درمورد اینکه سرگیجه دقیقاً به چه حالتی گفته میشود، دلایل بروز آن چیست و درمانهای هر یک کدام است را بررسی خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

سرگیجه به طور دقیق به احساس دور خوردن سر در حالتی غیر معمول و بی تعادل است. یعنی هر چیزی که با چشمانتان می بینید، برای لحظاتی در چرخش به نظر می آیند. در این وضعیت شما احساس ثبات نمیکنید و ممکن است  حس کنید هر لحظه تعادل خود را از دست میدهید و به زمین می افتید. احساس سبکی سر و حالت منگی و بی حالی شما را در برمیگیرد و حس میکنید قرار است غش کنید. این رایج ترین توضیح از حالتی است که سرگیجه در بدن شما ایجاد میکند.

عده ای از افراد ممکن است پس از سرگیجه واقعاً از حال بروند یا برای لحظاتی تعادل خود را از دست بدهند.

علت سرگیجه


شایع ترین دلایل سرگیجه چیست

سرگیجه دلایل بسیار متنوعی دارد، بعضی از این دلایل موقتی هستند و هر چند وقت یه بار رخ میدهند و اختلالی جدی در عملکرد شما ایجاد نمیکنند. این دلایل موقتی پس از مدتی کاملاً از بین رفته یا بسیار کاهش پیدا میکنند. پس دلیلی برای نگرانی وجود ندارد. ولی اگر اغلب دچار سرگیجه می شوید و بی حال و کم انرژی هستید، بهتر است حتماً به پزشک مراجعه کنید تا علت دقیق سرگیجه های همیشگی شما مشخص شود و درمان مناسبی برای آن در نظر گرفته شود. 

این سرگیجه های گاه و بیگاه ممکن است در وسط خیابان یا هنگام رانندگی اتفاق بیفتد و آسیبهای جبران ناپذیری را برای شما و دیگران حاصل کند. رایج ترین و اصلی ترین دلایل سرگیجه عبارتند از:

  • فشار خون پایین: فشار خون پایین از رایج ترین دلایل سرگیجه است و موجب سبکی سر و بی حالی میشود. اگر به همراه این بیحالی و سرگیجه دچار حالت تهوع، رنگ پریدگی، تنگی نفس و ناتوانی در نفس عمیق، گرسنگی  و تاری دید شدید، پس قطعاً دلیل سرگیجه شما فشار خون پایین است.

  • قند خون پایین: سیگنال پایین بودن سطح قند در بدن سرگیجه، لرزش و سرد شدن دست ها، بی حالی، عرق سرد، تپش قلب و بی قراری است. قند خون پایین به دلایل مختلفی رخ میدهد. مثل عوارض مصرف زیاد انسولین، غذا نخوردن برای طولانی مدت، خستگی و فعالیت شدید فیزیکی.

  • کم خونی: اگر گلبول های قرمز شما کمتر از میزان طبیعی باشد، میزان اکسیژنی که باید توسط خون به سلول ها برسد کاهش قابل توجهی می یابد و سلول ها وظیفه خود را به درستی انجام نخواهند داد. این وضعیت باعث گیجی، بی حالی و سطح انرژی کم خواهد شد. سایر علائم کم خونی عبارتند از تپش قلب، سردرد، احساس ضعف، رنگ پریدگی پوست، دمای پایین سرانگشتان دست و پا و احساس درد در قفسه سینه. علت ابتلا به خونریزی داخلی یا بیرونی، ضعیف بودن بدن، فقر آهن یا مشکلاتی در مغز استخوان می‌تواند باشد.

  • سردرد میگرنی: افرادی که هر چند وقت یک بار حمله های میگرنی دارند و سردرد نبض‌دار حس میکنند، ممکن است دچار سرگیجه نیز بشوند. سرگیجه در کنار علائم دیگر میگرن مثل حساسیت به نور، بو، صدا، حالت تهوع و استفراغ ظاهر میشود.

  • عوارض جانبی داروها: برخی از داروها که برای مشکلات و عارضه های دیگری مصرف می کنیم، ممکن است مشکلات دیگری مثل سرگیجه برای ما ایجاد کنند. معمولاً با کم و زیاد کردن دوز این داروها، چنین عوارضی کاهش مییابد. سرگیجه از عوارض داروهای ضد افسردگی مثل فلوکستین، داروهای ضد تشنج مثل پرگابالین، داروهای شل کننده عضلات مثل متالوزون، داروهای کنترل فشار خون مثل آنژیوتانسین و قرص های خواب است.

  • ضربان نامنظم قلب: زمانی که ریتم ضربان قلب کسی طبیعی نباشد و بیشتر یا کمتر از حد استاندارد باشد، میگوییم ضربان قلب فرد نامنظم است یا آریتمی قلبی دارد. غش کردن، تنگی نفس و درد قفسه سینه به همراه سرگیجه نشان دهنده آریتمی قلب است.

  • سندروم خستگی مزمن: این سندروم، خطری جدی برای سلامت فرد محسوب نمیشود و فقط بهره وری و کارایی او را در فعالیت های روزمره، شغلی و تحصیلی کاهش میدهد. این سندروم به شکلی است که فرد پس از خواب با کیفیت و استراحت کامل، باز هم احساس خستگی و سرگیجه میکند و به سختی می تواند تعادل خود را حفظ کند. سایر علائم این سندروم عبارتند از سردردهای بی پایان، درد در ماهیچه ها و مفاصل، اختلال در حافظه کوتاه مدت و تمرکز.

  • التهاب گوش داخلی: گوش داخلی وظیفه حفظ تعادل فرد را در هنگام ایستادن بر عهده دارد. اما گاهی گوش داخلی به دلایلی مثل آنفولانزا یا یک سرماخوردگی ساده تورم پیدا میکند و نمیتواند وظیفه خود را به درستی انجام بدهد. در نتیجه فرد احساس سرگیجه میکند، حتی زمانی که نشسته است. اختلال بینایی و تاری دید و حالت تهوع و استفراغ، به همراه التهاب گوش داخلی در بیمار ظاهر میشوند.

  • کم آبی بدن: وقتی به اندازه کافی آب ننوشیم و در معرض گرما قرار بگیریم، بدن آب زیادی از دست میدهد. البته کم آبی بدن یا دهیدراته شدن در فصول سرد نیز ممکن است رخ بدهد. در این وضعیت عملکرد بدن ضعیف شده و احساس سرگیجه، خشکی و سوزش چشم، عدم دفع ادرار و بی حالی خواهید کرد.
     دلایل و درمان سرگیجه

درمان سرگیجه

با توجه با عامل ایجاد کننده سردرد، شیوه درمانی مناسب انتخاب میشود. 

  • اگر فشار خون پایین علت سرگیجه شما است، میتوانید با پوشیدن جورابهای واریس، نوشیدن آب به میزان کافی و خوردن نمک فشار خود را تا حدی افزایش دهید. اگر ادامه پیدا کرد به پزشک خود مراجعه کنید تا دوز داروی ضد فشار شما را تنظیم کند. 

  • اگر سرگیجه شما ناشی از قند خون پایین باشد، بهتر است فوراً مقداری موار غذایی قنددار مثل آب میوه یا شکلات میل کنید تا سطح قند خون شما به سطح طبیعی بازگردد. اگر فشار خون شما دائماً پایین است و دیابت دارید، به پزشک خود مراجعه کنید تا دوز انسولین را متناسب با شما تنظیم کند. به علاوه سعی کنید به طور منظم در طول روز قند مورد نیاز بدنتان را از طریق وعدههای غذایی سالم فراهم کنید.

  • اگر کم خونی دارید بهتر است با مراجعه به پزشک متخصص این عارضه را درمان کنید. رایج ترین دارو برای کم خونی قرص اسید فولیک است. همچنین با داشتن رژیم غذایی غنی از آهن می توانید به بهبود این عارضه سرعت بدهید.

  • سرگیجه ای که از عوارض میگرن ایجاد شود، درمان خاصی ندارد و فقط بهتر از در زمان حمله های میگرنی استراحت کنید و در صورت نیاز از قرص های ضد درد متداول استفاده کنید. البته برخی مسکنهای غیر استروئیدی، درد میگرن و عوارض آن را بسیار کاهش خواهد داد. مثل داروهای گروه تریپتان.

  • اگر عوارض جانبی سایر بیماری ها در شما سرگیجه و بیحالی ایجاد کرد، از پزشک خود بخواهید تا دوز دارو را تغییر دهد یا داروی جایگزینی به شما پیشنهاد کند. 
  •  آریتمی قلب و مشکلاتی که در پی دارد، با مصرف داروهای رقیق کننده خون یا کنترل فشار خون، تا حدی تحت کنترل قرار خواهد گرفت. مصرف بیش از حد الکل و نوشیدنیهای کافئین دار در نامنظم کردن ضربان قلب تاثیر بسزایی دارد.

  • سندروم خستگی مزمن که یکی از علتهای سرگیجه است، درمان دشواری دارد؛ چون منشاء بروز این سندروم متنوع است. ولی جلسات مشاوره و برخی دارودرمانی ها در درمان این سندروم و کاهش عوارض آن موثر است.

  • التهاب گوش داخلی یکی از مهمترین دلایل سرگیجه است و خیلی سریع باید به آن رسیدگی شود. برای درمان این التهاب در صورتی که ناشی از عفونت باشد، گاهی آنتی بیوتیک تجویز میکنند.

  •  در صورتی که دچار کم آبی بدن شده اید و حال خوشی ندارید، سریعاً آب مصرف کنید تا کم آبی جبران شود. محلولهای الکترولیت مثل گیترید نیز بسیار موثر است. در مواردی که کم آبی به قدی شدید است که با نوشیدن آب جبران نمی شود باید به بیمارستان مراجعه کنید تا مایعات مخصوص به بدن شما از طریق سرم تزریق شود.

  • اگر سرگیجه شما یا اطرافیانتان چند بار در روز و چندین بار در یک هفته اتفاق افتاد و به همراه آن علائم نگران کننده ای مثل تب و لرز، تشنج، غش کردن و از حال رفتن، اختلال در تکلم، استفراغ، درد در قفسه سینه و مشکل در نفس کشیدن را تجربه کردید. حتماً به بیمارستان مراجعه کنید. اگر این علائم را ندارید ولی سرگیجه هایتان با فواصل زمانی کم است، به پزشک متخصص مغز و اعصاب مراجعه کنید.

 

سوالات متداول

  • دلیل سرگیجه ناگهانی و سیاهی رفتن چشم چیست؟

    سرگیجه ناگهانی و سیاهی رفتن چشم می تواند یکی از علائم کم آبی در بدن شما باشد. عوامل دیگری مانند مصرف خودسرانه برخی داروها، قند خون پایین، بیماری های قلبی و بارداری نیز می تواند در این امر موثر باشد.

  • برای سرگیجه چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

    اگر سرگیجه با احساس درد در قفسه سینه، تپش قلب یا سر درد شدید همراه باشد باید در سریعترین زمان ممکن به پزشک مراجعه کنید.

به دنبال دریافت مشاوره از بهترین پزشکان هستید؟

در کوتاه ترین زمان با بهترین پزشکان مشاوره بگیرید.

پیشنهاد بهترین متخصصان
دیدگاه هااینجا محل درج سوالات پزشکی نیست. به این منظور از قسمت مشاوره استفاده کنید.